Das Riesenrad in zahlen
Liczba gondoli
15
Najwyższy punkt Diabelskiego Młyna
64,75 m
nad ziemią
Średnica koła
60,96 m
(= 200 stóp angielskich)
Średnica zewnętrzna konstrukcji koła
55,78 m
Średnica wewnętrzna konstrukcji koła
49,68 m
Oś Diabelskiego Młyna
długość 10,78 m
grubość 0,5 m, waga 16,3 t
Waga całej konstrukcji koła
244,85 t
Łączna waga wszystkich konstrukcji żelaznych
430,05 t
Prędkość
0,75 m/sec
= 2,7 km/h
Opis techniczny
Oberbaurat Beck.
Już w 1937 roku główny inżynier Friedrich Beck – po niemal 40 latach działalności przy Diabelskim Młynie – sporządził techniczny opis budowli, który do dziś nie stracił nic ze swojej fascynacji i aktualności:
Władze miejskie Wiednia początkowo miały wątpliwości wobec wyjątkowo śmiałego jak na owe czasy projektu – budowy Diabelskiego Młyna. Dopiero gdy znany z budownictwa mostowego profesor inżynier Johann Brick z Politechniki Wiedeńskiej sprawdził obliczenia i przedłożył je miejskiemu urzędowi budowlanemu, przedsięwzięcie uzyskało urzędową zgodę na budowę.
Arcydzieło sztuki inżynierskiej.
Szczegóły konstrukcji.
Zasadniczo Diabelski Młyn stanowi most, który pod względem formy składa się z dwóch jednakowych, ustawionych jeden nad drugim półokręgów. Są one zawieszone na piastach wielkiej osi za pomocą 120 elastycznych szprych linowych, jednak podczas jednego obrotu koła funkcję nośną pełni zawsze tylko ta część spośród 120 szprych, która znajduje się w pobliżu płaszczyzny pionowej, skierowana ku dołowi.
Wielka oś Diabelskiego Młyna – wykonana przez stalownię W. Baedmore & Co. w Glasgow – ma 10,9 m długości, średnicę 0,5 m i waży 16,3 tony. Obraca się w dwóch otwartych łożyskach zamontowanych na głowicach po cztery pylony każde, które przenoszą cały ciężar koła na osiem fundamentów.
Już sam transport osi był wyzwaniem: ciągnięty przez 16 koni wóz zapadł się w miękkim gruncie Prateru i trzeba go było uwolnić za pomocą podnośników. Następnie specjalnie wykonano nośny tor, po którym oś można było bezpiecznie przewieźć na miejsce przeznaczenia.
Krok po kroku do gotowego koła
Przemyślana statyka Diabelskiego Młyna
Pylony i koło wzniesiono bez użycia rusztowań. Parowe dźwigi z ramionami obrotowymi, ustawione na trzech drewnianych wieżach, które rosły wzwyż w miarę postępu budowy, podnosiły do góry poszczególne części żelaznej konstrukcji. Koło zmontowano w technice samonośnej: najpierw zawieszano segment koła na piaście wielkiej osi za pomocą szprych linowych. Następnie dokładano kolejny segment z lewej i prawej strony, również łącząc go szprychami z piastami. W ten sposób postępowała budowa. Podczas wznoszenia koło niosło się zatem samo – tym bardziej że poszczególne segmenty były połączone z piastą wielkiej osi za pomocą szprych linowych.
Zewnętrzny obwód wieńca koła połączony jest z wnętrzem za pomocą radialnych konstrukcji kratownicowych oraz dwóch ukośnych ściągów. Zachodni wieniec koła, zwrócony ku miastu, jest ponadto, w odstępie 6 metrów, sztywno połączony za pomocą kratownicy i ściągów ze wschodnim wieńcem zwróconym ku Praterowi. Pomiędzy tymi radialnymi połączeniami, sprzęgającymi obwód zewnętrzny z wewnętrznym, w każdym punkcie styku dwóch segmentów koła zawieszona jest gondola. Każda gondola ma ok. 5,4 metra długości, 2,45 metra szerokości i 2,65 metra wysokości; są one zamocowane na stalowej osi, dzięki czemu podłoga pozostaje zawsze pozioma także podczas obrotu koła.
Tyle z relacji pana Becka z 1937 roku. Wewnętrzne szprychy, łączące wieniec koła z osią, składają się ze stalowych lin o średnicy 10 cm z uchami na końcach. Spośród łącznie 120 szprych, umieszczonych w punktach zawieszenia kabin, 60 zamontowano prostopadle do osi, natomiast pozostałe biegną ukośnie, aby zapewnić dodatkowy opór wobec naporu wiatru.
System nośny koła
Wieniec koła, szprychy i napęd w doskonałej harmonii
Wieniec koła składa się z płyt stalowych i kątowników, przy czym kątowniki skierowane są na zewnątrz i połączone z przeciwległym obwodem. Dzięki temu obwód tworzy dźwigar, do którego przymocowane są wspomniane wcześniej szprychy wewnętrzne. Zewnętrzne szprychy o długości 6,35 metra są nitowane za pomocą kratownicy do wewnętrznych i zewnętrznych płyt pokrywowych obwodu.
Zewnętrzny obwód koła również składa się z dźwigarów w kształcie litery U, mianowicie z dwóch równoległych dźwigarów, sprzężonych zarówno ze sobą, jak i z wewnętrznym obwodem wieńca koła za pomocą połączeń ze stali płaskiej. Szprychy obwodowe stanowią przedłużenie stalowych szprych linowych i składają się z nitowanych dźwigarów, zamocowanych bezpośrednio do dwóch koncentrycznych pierścieni wieńca koła.
Wiedeński Diabelski Młyn napędzany jest dwiema linami napędowymi, które umożliwiają przeniesienie wymaganego momentu obrotowego za pośrednictwem okładzin ciernych na zewnętrznych stronach wieńca koła. Oba silniki napędowe pracują na wspólnym wale, aby zapewnić synchronizację obu lin napędowych. Dalsze przeniesienie siły na napęd linowy odbywa się poprzez koła pasowe i dwustopniową przekładnię.
Technika
która przetrwała próbę czasu
Napęd, konserwacja i bezpieczeństwo wiedeńskiego Diabelskiego Młyna
Silniki pierścieniowe z 1984 roku osiągają moc 15 kilowatów i obracają się z prędkością 720 obrotów na minutę.
W 1988 roku odnowiono powojenne koła zębate oraz cały układ napędowy.
W latach 1997 i 1999 wiedeński Diabelski Młyn został całkowicie odmalowany. Po pracochłonnym piaskowaniu usunięto 200 ton starej farby i piasku, podczas gdy nałożono zaledwie 4 tony nowej farby antykorozyjnej jako ochronę przed wiatrem i warunkami atmosferycznymi na nadchodzące dziesięciolecia.
Również odwiedzający mniej zainteresowani szczegółami technicznymi często zadają pytanie, co dzieje się w razie przerwy w dostawie prądu. W tej kwestii możemy uspokoić pasażerów wiedeńskiego Diabelskiego Młyna: dostępny jest agregat prądotwórczy, stale konserwowany, który w każdej chwili może zapewnić pracę awaryjną.